WAAROM DRAAGT EEN KOE OORBELLEN?
	Ieder rund in Nederland is verplicht om een soort oorbellen te dragen, of het nu een melkkoe, een kalf of een stier is. Zo'n gele flap heet een oormerk. Een dier krijgt zo'n oormerk zodat de boer, de mensen van de keuringsdiensten of - op het laatst - de slachterij het beter kan herkennen en controleren. Vakmensen noemen dat l&R, identificatie en registratie.

Er zijn ook plannen om andere dieren op de boerderij zo'n elektronisch paspoort te geven. Zie je dat er allerlei cijfers en streepjes opstaan? Bij ieder dier zijn die weer anders. De nummers van de oormerken van alle 4,5 miljoen runderen in ons land zitten opgeslagen in een computer in Arnhem. Daar worden de gegevens van iedere koe bijgehouden, zoals waar en wanneer ze geboren is, op welk veebedrijf ze leeft of wanneer ze dood is gegaan. Dat is heel belangrijk om bijvoorbeeld koeien met een besmettelijke ziekte op te sporen. Ze kunnen dan allemaal snel worden behandeld zodat de ziekte zich niet verspreidt.

Het bovenste getal op het oormerk bestaat uit negen cijfers, dat is het eigen nummer van de koe. Er onder staat datzelfde nummer, maar dan in streepjescode. Die wordt gebruikt in het slachthuis, waar veel runderen tegelijk worden geslacht. Het aflezen van de koenummers met een speciale pen gaat veel sneller dan het met de hand intikken van ieder cijfer apart. Het onderste nummer bestaat uit vier cijfers. De boer kan het gebruiken om zijn eigen koeien snel te herkennen. Met een speciale tang prikt de boer de oormerken door het oor van het kalf. Dat doet even wat pijn. Misschien heb jij gaatjes in je oren laten maken voor oorbellen. Dan kun je je ook voorstellen dat de pijn maar even duurt. Nu moet de boer nog aan de computer melden dat er een nieuw kalf is geboren. Dat gebeurt op een handige manier. De boer belt de computer in Arnhem en vervolgens toetst hij met zijn telefoon de cijfers in. Zo wordt alle kennis van al het vee in Nederland in één groot geheugen bewaard.

Al snel na de geboorte wordt het kalfje bij de moeder vandaan genomen. Dat gebeurt omdat anders moeder en kalfje teveel aan elkaar zouden wennen en dan eigenlijk niet meer te scheiden zijn. Het kalfje wordt naar een schoon hok met stro gebracht. De eerste dagen krijgt het kalf zogenaamde 'biest'. Het is de eerste melk van de koe. Het is heel voedzaam en bovendien bevat het voor het kalf onmisbare stoffen die beschermen tegen ziekten. Na een paar dagen krijgt het kalf kunstmelk te drinken, gemaakt van melkpoeder. Het is afkomstig van de melkfabriek en is een restproduct bij de boterbereiding. Na een paar weken eet het kalf al wat brokjes en knabbelt op hooi.

Een pasgeboren kalf weegt ongeveer 40 kilo. Het groeit snel en na een jaar weegt het ongeveer 350 kilo. Het heet dan pink. Als een pink ongeveer anderhalf jaar is wordt het kunstmatig bevrucht (of gedekt door een stier, maar dat gebeurd tegenwoordig nog maar heel weinig). Zo gauw een pink een kalf heeft gekregen noemen we het een vaars. Ze is dan twee jaar en weegt ongeveer 500 kilo. Pas nadat ze voor de tweede maal een kalf heeft gekregen noem je haar een koe. Na ongeveer nog vier jaar is ze volgroeid en weegt ongeveer 600 kilo. Dat is heel wat, ongeveer net zo zwaar als vijftien kinderen van elf jaar bij elkaar. Bij een stier vergeleken is het echter nog maar een lichtgewicht(e), want die kan wel 1000 kilo wegen! Een koe blijft meestal zes of zeven jaar op de boerderij. Meestal is haar melk gift of teveel achteruit gelopen of heeft ze ziekte aan een uier of kan ze geen kalfje meer krijgen. De boer verkoopt haar aan een handelaar en die verkoopt haar weer aan een slachthuis. Sommige koeien geven tijdens hun leven meer dan 100.000 liter melk!

© Het Kleine Loo

Opdracht (lees de tekst)
A.	In de tekst staat een reden waarom koeien een oormerk hebben. Welke reden?
B.	Een besmettelijke ziekte is al in het nieuws als er maar 1 koe gevonden is die het heeft. Weet je welke ziekte dat is?
	1. BSE of gekke-koeienziekte
	2. Schurft
	3. Mond- en klauwzeer
	Als een koe deze ziekte heeft, worden gelijk alle koeien op die boerderij doodgemaakt. Met het registratie-systeem worden de ouders en de kalveren van de koe opgespoord en doodgemaakt. Waarom bestrijdt men deze ziekte zo fanatiek?	__________________________ __________________________ __________________________ __________________________ __________________________ __________________________

 

C.	Bij afbeeldingen staat vaak een onderschrift. Daarmee wordt duidelijk gemaakt wat er op de afbeelding te zien is. Maak een onderschrift bij deze afbeelding.
		__________________________ __________________________ __________________________ __________________________ __________________________ __________________________

Verder naar "Waar komen scharreleieren vandaan? "

beginpagina - informatie - spelletjes - actueel - email - links